Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Επιβολής και Έκτισης Ποινής Περιοδικής Φυλάκισης Νόμος του 2005»

Παρόντες:

Ιωνάς Νικολάου, πρόεδρος Ανδρέας Αγγελίδης
Ανδρέας Παπαπολυβίου Ζαχαρίας Κουλίας
Καίτη Κληρίδου Γιαννάκης Ομήρου
Αριστοφάνης Γεωργίου Χριστόδουλος Ταραμουντάς
Άγις Αγαπίου Ανδρούλα Βασιλείου

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε μεγάλο αριθμό συνεδριάσεών της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα μεταξύ 8 Δεκεμβρίου 2005 και 6 Απριλίου 2006. Στα πλαίσια της μελέτης του εν λόγω νομοσχεδίου κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας και εκπρόσωποι του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο, παρ’ όλο που κλήθηκε, δεν εκπροσωπήθηκε στις συνεδρίες της επιτροπής και με επιστολή του ενημέρωσε την επιτροπή ότι δεν επιθυμεί να εκφέρει οποιαδήποτε άποψη επί του προτεινόμενου νόμου.

Σκοπός του προτεινόμενου νόμου είναι η εισαγωγή στο υφιστάμενο σύστημα μεταχείρισης αδικοπραγούντων της ποινής της περιοδικής φυλάκισης κατά τα Σαββατοκυρίακα.

Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε στην επιτροπή η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το υπό αναφορά νομοσχέδιο, η φιλοσοφία της ποινής περιοδικής φυλάκισης είναι παραπλήσια με τη φιλοσοφία της φυλάκισης με αναστολή, δίνει δηλαδή περισσότερη έμφαση στο να μην αποκοπεί ο αδικοπραγήσας από το κοινωνικό περιβάλλον και την εργασία του, παρά το γεγονός ότι διαφορετικά θα άρμοζε η επιβολή ποινής φυλάκισης. Η ίδια εκπρόσωπος ανέφερε ότι η ποινή περιοδικής φυλάκισης είναι ποινή μερικώς στερητική της ελευθερίας και τη χαρακτήρισε ως αυτοτελή ποινή, επιεικέστερη της ποινής φυλάκισης, αλλά αυστηρότερη της ποινής φυλάκισης με αναστολή. Περαιτέρω, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως επισήμανε ότι η προτεινόμενη εισαγωγή της ποινής περιοδικής φυλάκισης συνδέεται ρητά και με τα αδικήματα βίας στα γήπεδα, όπως αυτά ορίζονται στον περί Αντιμετώπισης της Βίας, της Ανάρμοστης Συμπεριφοράς και Συναφών Αδικημάτων στους Αθλητικούς Χώρους Νόμο, με κύριο στόχο να κρατηθούν οι αδικοπραγούντες αυτής της κατηγορίας μακριά από τους αθλητικούς χώρους.

Οι βασικές πρόνοιες του νομοσχεδίου, όπως αυτό κατατέθηκε, είναι οι ακόλουθες:

1. Σε περίπτωση που δικαστήριο, επί καταδίκη προσώπου, θα επέβαλλε ποινή μη υπερβαίνουσα τα δύο χρόνια, δύναται αντ’ αυτού να διατάξει όπως ο καταδικασθείς εκτίσει αριθμό διαδοχικών εβδομαδιαίων περιόδων φυλάκισης, που το δικαστήριο καθορίζει.

2. Ως εβδομαδιαία περίοδος φυλάκισης ορίζεται το χρονικό διάστημα από τις 8 μ.μ. της Παρασκευής μέχρι τις 5 π.μ. της Δευτέρας που ακολουθεί.

3. Ο αριθμός των εβδομαδιαίων περιόδων φυλάκισης δεν μπορεί να είναι μικρότερος του αριθμού των εβδομάδων που αντιστοιχεί στην περίοδο της ποινής φυλάκισης που άλλως θα επέβαλλε το δικαστήριο.

4. Το νομοσχέδιο ρυθμίζει την ποινική μεταχείριση του καταδικασθέντος σε περιοδική φυλάκιση, σε περίπτωση παραβίασης του διατάγματος περιοδικής φυλάκισης ή καταδίκης του σε ποινή φυλάκισης για άλλο αδίκημα κατά τη διάρκεια της ισχύος του διατάγματος.

5. Ρυθμίζεται το δικαίωμα του καταδικασθέντος σε ποινή περιοδικής φυλάκισης για εξασφάλιση μείωσης της ποινής λόγω καλής διαγωγής και εργατικότητας.

Κατά το στάδιο της μελέτης του εν λόγω νομοσχεδίου η επιτροπή διαπίστωσε ότι από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου, όπως αυτό κατατέθηκε, δεν προκύπτει με σαφήνεια ο χαρακτήρας της προβλεπόμενης ποινής περιοδικής φυλάκισης, δηλαδή κατά πόσο η ποινή περιοδικής φυλάκισης αποτελεί αυτοτελή ποινή ή τρόπο εκτέλεσης της ποινής, γι’ αυτό και ζήτησε από τη Νομική Υπηρεσία τις απόψεις της επί του πιο πάνω ζητήματος.

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, σε σχέση με το πιο πάνω εγερθέν ζήτημα, ανέφερε στην επιτροπή ότι η ποινή περιοδικής φυλάκισης είναι ξεχωριστή, αυτοτελής ποινή και όχι τρόπος έκτισης της ποινής, όπως συμβαίνει με την περίπτωση κατά την οποία διατάσσεται αναστολή εκτέλεσης της ποινής, και συμφώνησε με την επιτροπή ότι θα έπρεπε να γίνει επαναδιατύπωση ορισμένων διατάξεων του νομοσχεδίου, προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο χαρακτήρας της ποινής αυτής.

Υπό το φως των πιο πάνω, το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας υπέβαλε στην επιτροπή νέο αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου, με το οποίο επιχειρείται η απάλειψη από το νομοσχέδιο εκείνων των προνοιών που επέβαλαν στο δικαστήριο να προβαίνει στον άμεσο συσχετισμό της ποινής περιοδικής φυλάκισης με την ποινή φυλάκισης που άλλως θα επέβαλλε, με στόχο η ποινή περιοδικής φυλάκισης να καταστεί ξεχωριστή, αυτοτελής επιλογή του δικαστή.

Στο στάδιο της περαιτέρω μελέτης του αναθεωρημένου κειμένου, όπως αυτό υποβλήθηκε από τη Νομική Υπηρεσία, η επιτροπή διαπίστωσε ότι, παρά την επαναδιατύπωση ορισμένων προνοιών του νομοσχεδίου, δεν ικανοποιήθηκαν οι επιφυλάξεις που είχε αρχικά εκφράσει η επιτροπή και ότι το κείμενο εξακολουθούσε να έχει ορισμένες αδυναμίες.

Στο στάδιο αυτό την επιτροπή προβλημάτισαν έντονα τα πιο κάτω ζητήματα:

1. Κατά πόσο θα έπρεπε να διαφοροποιηθούν ορισμένες διατάξεις που, κατά την άποψη της επιτροπής, αποπροσανατολίζουν ως προς το χαρακτήρα της ποινής περιοδικής φυλάκισης και που αποδίδουν στην ποινή περιοδικής φυλάκισης την έννοια του τρόπου εκτέλεσης της ποινής παρά την έννοια της αυτοτελούς ποινής.

2. Οι συνέπειες, καθώς και η διαδικασία που ακολουθείται σε περίπτωση παράβασης της ποινής περιοδικής φυλάκισης ή σε περίπτωση που ο καταδικασθείς κατά την έκτιση της ποινής περιοδικής φυλάκισης καταδικασθεί για άλλο αδίκημα που επισύρει ποινή φυλάκισης. Ειδικότερα, σύμφωνα με σχετικές πρόνοιες του νομοσχεδίου, όπως αυτό κατατέθηκε, σε περίπτωση που ο καταδικασθείς παραλείψει να παρουσιαστεί για οποιαδήποτε εβδομαδιαία περίοδο φυλάκισης ή σε περίπτωση που το πρόσωπο αυτό καταδικασθεί σε ποινή φυλάκισης για άλλο αδίκημα, μία από τις επιλογές του δικαστηρίου είναι να ακυρώσει το διάταγμα περιοδικής φυλάκισης και να μεταχειριστεί το εν λόγω πρόσωπο με οποιοδήποτε τρόπο θα είχε αρμοδιότητα να το μεταχειριστεί αρχικά, λαμβανομένης υπόψη της έκτασης της περιοδικής φυλάκισης που έχει εκτιθεί.

Η επιτροπή εξέφρασε έντονα τις επιφυλάξεις της σε σχέση με τις πρόνοιες αυτές και κυρίως αναφορικά με το ποια θα είναι ακριβώς η διαδικασία που θα ακολουθείται για την επιβολή της δεύτερης ποινής, σε περίπτωση που το δικαστήριο αποφασίσει να ακυρώσει την ποινή περιοδικής φυλάκισης που είχε αρχικά επιβληθεί, πιθανώς από άλλο δικαστή. Ειδικότερα, την επιτροπή απασχόλησε κατά πόσο ο δεύτερος δικαστής θα ακούσει ξανά τα γεγονότα και τις ελαφρυντικές περιστάσεις της υπόθεσης ή κατά πόσο θα βασιστεί στα ευρήματα του πρώτου δικαστή. Περαιτέρω, ορισμένα μέλη της επιτροπής εξέφρασαν την άποψη ότι με αυτή τη διαδικασία το πρόσωπο δικάζεται δύο φορές για το ίδιο αδίκημα και εξέφρασαν την ανησυχία τους για την περίπτωση εκείνη που ο δεύτερος δικαστής, ο οποίος θα ακυρώσει το διάταγμα περιοδικής φυλάκισης, είναι αυστηρότερος του πρώτου δικαστή.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή διαμόρφωσε το κείμενο του νομοσχεδίου επιφέροντας σε αυτό ορισμένες τροποποιήσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

1. Διαγράφεται από το κείμενο του νομοσχεδίου ο όρος “διάταγμα περιοδικής φυλάκισης”.

2. Η δυνατότητα επιλογής της ποινής περιοδικής φυλάκισης περιορίζεται στα πλημμελήματα, δηλαδή δεν μπορεί να επιβληθεί σε περίπτωση αδικήματος το οποίο τιμωρείται στο νόμο με ποινή που υπερβαίνει τα τρία χρόνια.

3. Κατά την επιβολή της ποινής περιοδικής φυλάκισης το δικαστήριο θα καθορίζει ταυτόχρονα και τη διάρκεια της “κανονικής φυλάκισης”, δηλαδή της συνεχούς ποινής φυλάκισης την οποία θα καλείται να εκτίσει ο καταδικασθείς σε περίπτωση που ο τελευταίος παραλείψει να παρουσιασθεί για οποιαδήποτε εβδομαδιαία περίοδο φυλάκισης ή σε περίπτωση καταδίκης του για άλλο αδίκημα για το οποίο του έχει επιβληθεί ποινή φυλάκισης.

4. Σε περίπτωση κατά την οποία ο καταδικασθείς σε ποινή περιοδικής φυλάκισης παραλείψει να παρουσιασθεί για οποιαδήποτε εβδομαδιαία περίοδο φυλάκισης, το δικαστήριο ενώπιον του οποίου προσάγεται ο καταδικασθείς, αφού ακούσει τον καταδικασθέντα, μπορεί είτε να διατάξει την έκτιση της κανονικής φυλάκισης είτε, εφόσον πεισθεί ότι ο καταδικασθείς παρέλειψε να παρουσιασθεί για λόγους που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητά του, να διατάξει την επέκταση της ποινής περιοδικής φυλάκισης, ανάλογα με την περίοδο που το εν λόγω πρόσωπο παρέλειψε να παρουσιαστεί.

5. Σε περίπτωση κατά την οποία πρόσωπο που εκτίει την ποινή περιοδικής φυλάκισης κριθεί ένοχο για άλλο αδίκημα για το οποίο δυνατό να επιβληθεί ποινή φυλάκισης, το δικαστήριο κατά την επιμέτρηση της ποινής λαμβάνει υπόψη και την ήδη επιβληθείσα ποινή την οποία εκτίει το εν λόγω πρόσωπο.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών συμφωνεί με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, γι’ αυτό και ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί σύμφωνα με τα πιο πάνω.

 

11 Απριλίου 2006

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων