Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Παγκύπριου Συμβουλίου Ευημερίας Νόμος του 2004»

Παρόντες:

Σωτηρούλα Χαραλάμπους, πρόεδρος Νίκος Πιττοκοπίτης
Θάσος Μιχαηλίδης Αθηνά Κυριακίδου
Ζαχαρίας Ζαχαρίου  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε έξι συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 13 και 20 Ιανουαρίου, στις 17 Φεβρουαρίου και 8 Δεκεμβρίου 2005, καθώς και στις 9 και 16 Μαρτίου 2006. Στα πλαίσια της εξέτασης του εν λόγω νομοσχεδίου κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, του Παγκύπριου Συμβουλίου Ευημερίας (ΠΣΕ), της Κυπριακής Συνομοσπονδίας Οργανώσεων Αναπήρων (ΚΥΣΟΑ), της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Συνδέσμων Πασχόντων και Φίλων και της Επιτροπής Προστασίας Νοητικά Καθυστερημένων Ατόμων (ΕΠΝΚΑ). Επίσης, παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Κωφών Κύπρου, της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου (ΟΠΑΚ), του Συνδέσμου Μυοπαθών Κύπρου και της Οργάνωσης Μαθητών και Αποφοίτων ΚΕΑΑ.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η αναβάθμιση της λειτουργίας του εθελοντισμού στην Κυπριακή Δημοκρατία μέσω της αναβάθμισης του ρόλου του ΠΣΕ και ο συντονισμός των μη κυβερνητικών φορέων που προσφέρουν υπηρεσίες στον εν λόγω τομέα. Περαιτέρω, σκοπός του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία θεσμοθετημένου πλαισίου συμβολής του οργανωμένου εθελοντισμού στη χάραξη και στην εφαρμογή της πολιτικής της Δημοκρατίας στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας και ευημερίας, στα πλαίσια της εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αλλά και στα πλαίσια των σύγχρονων τάσεων που αναπτύσσονται τόσο στον ευρωπαϊκό χώρο όσο και παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το εν λόγω νομοσχέδιο, αλλά και τα όσα ανέφερε ο εκπρόσωπος του ΠΣΕ αναλύοντας το νομοσχέδιο σε συνεδρία της επιτροπής, το ΠΣΕ θεσμοθετήθηκε και λειτουργεί σήμερα με βάση τον περί Παγκυπρίου Συμβουλίου Ευημερίας Νόμο (Νόμος αρ. 152/89). Με τον εν λόγω νόμο το ΠΣΕ κατοχυρώνεται ως νομικό πρόσωπο και αναγνωρίζεται ως “σώμα εθελοντικής βοήθειας επικουρικό της αρμόδιας κρατικής υπηρεσίας στον τομέα της κοινωνικής ευημερίας”.

Οι σκοποί του ΠΣΕ, όπως επισημαίνεται στην εν λόγω εισηγητική έκθεση, καθορίζονται στο άρθρο 4 του πιο πάνω νόμου και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την επισήμανση και προβολή κοινωνικών προβλημάτων, την ενεργό συμβολή στη διαμόρφωση κοινωνικής πολιτικής, την αξιολόγηση και αξιοποίηση της προσφοράς των οργανώσεων ιδιωτικής πρωτοβουλίας στον τομέα της κοινωνικής ευημερίας, το συντονισμό των δραστηριοτήτων των μελών του, την παροχή σ’ αυτά τεχνικής καθοδήγησης και οικονομικής ενίσχυσης και την εν γένει προαγωγή της κοινωνικής ευημερίας στην Κύπρο. Για την επίτευξη των σκοπών αυτών το ΠΣΕ έχει, μεταξύ άλλων, αρμοδιότητα να συμβουλεύει τις οργανώσεις μέλη του αναφορικά με τα προγράμματά τους και να διασφαλίζει την εφαρμογή τους, να υποβάλλει εισηγήσεις στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας για την παροχή οικονομικής βοήθειας προς τις οργανώσεις μέλη του και να προωθεί την ενεργό συμμετοχή της Κύπρου σε διεθνή συνέδρια ή σεμινάρια για θέματα κοινωνικής ευημερίας.

Το ΠΣΕ, βάσει της εμπειρίας που αποκτήθηκε από την εφαρμογή του περί Παγκυπρίου Συμβουλίου Ευημερίας Νόμου και αξιολογώντας τις σύγχρονες ανάγκες που έχει η κοινωνία στον τομέα της κοινωνικής ευημερίας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, για να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις του ρόλου του και να πετύχει ακόμα πιο σημαντική συμβολή στον κοινωνικό προβληματισμό και στη διαμόρφωση της κοινωνικής πολιτικής, είναι απαραίτητος ο εκσυγχρονισμός της υφιστάμενης νομοθεσίας.

Ως εκ τούτου, το ΠΣΕ, αφού διαβουλεύθηκε και με τις οργανώσεις μέλη του, ετοίμασε προσχέδιο νομοσχεδίου σε αντικατάσταση του υφιστάμενου περί Παγκυπρίου Συμβουλίου Ευημερίας Νόμου, το οποίο υπέβαλε στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, λαμβάνοντας υπόψη την πολιτική ενίσχυσης του ρόλου και του έργου των μη κυβερνητικών οργανώσεων που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και την ουσιαστική και αξιόλογη συμβολή του ΠΣΕ στον τομέα της κοινωνικής ευημερίας, συμφώνησε στην ανάγκη για εκσυγχρονισμό της υφιστάμενης νομοθεσίας και διαμόρφωσε το νομοσχέδιο σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία.

Όπως αναφέρεται στη σχετική εισηγητική έκθεση, οι κυριότερες βελτιώσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο αφορούν τα ακόλουθα:

1. Τον επαναπροσδιορισμό των σκοπών του ΠΣΕ, ώστε αυτοί να συνάδουν με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές αντιλήψεις στον τομέα του εθελοντισμού και ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος του ως σώματος επικουρικού της κρατικής κοινωνικής πολιτικής.

2. Τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων και εξουσιών του ΠΣΕ για την επίτευξη των σκοπών του.

3. Τη διασαφήνιση όρων και εννοιών.

4. Την κάλυψη των εξόδων λειτουργίας και δράσης του ΠΣΕ μέσα από ειδικό κονδύλι του κρατικού προϋπολογισμού.

5. Τη θεσμοθέτηση της διαδικασίας καθίδρυσης Επαρχιακών Συμβουλίων Ευημερίας και Συμβουλίων Κοινοτικής Ευημερίας και τον ανάλογο καθορισμό της δομής του ΠΣΕ.

6. Την εισαγωγή του θεσμού του Μητρώου Εθελοντικών Οργανώσεων, το οποίο θα τηρείται από το ΠΣΕ.

7. Την ενίσχυση του συντονιστικού και συμβουλευτικού ρόλου του ΠΣΕ.

8. Τη συγκεκριμενοποίηση των αδικημάτων και των αντίστοιχων ποινών που προβλέπονται στο νομοσχέδιο.

9. Τη διασφάλιση της διοικητικής και οικονομικής συνέχειας του ΠΣΕ από το υφιστάμενο στο νέο νομικό καθεστώς.

Το εν λόγω νομοσχέδιο, αφού εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων για ψήφιση. Στη συνέχεια, ενώ το νομοσχέδιο βρισκόταν υπό εξέταση ενώπιον της επιτροπής, κατατέθηκε από τη Νομική Υπηρεσία αναθεωρημένο νομοσχέδιο, στο οποίο, ανάμεσα σε άλλα, προνοείται η αλλαγή των όρων, οπουδήποτε αυτοί αναφέρονται, από “Παγκύπριο Συμβούλιο Ευημερίας”, “Επαρχιακό Συμβούλιο Ευημερίας”, “Συμβούλιο Κοινοτικής Ευημερίας”, “Επιτροπή Κοινοτικής Ευημερίας”, “ΠΣΕ” και “ΕΣΕ”, σε “Παγκύπριο Συντονιστικό Συμβούλιο Εθελοντισμού”, “Επαρχιακό Συντονιστικό Συμβούλιο Εθελοντισμού”, “Συμβούλιο Κοινοτικού Εθελοντισμού”, “Επιτροπή Κοινοτικού Εθελοντισμού”, “ΠΣΣΕ” και “ΕΣΣΕ”, αντίστοιχα.

Στα πλαίσια της συζήτησης του πιο πάνω νομοσχεδίου διαφάνηκε η διαφωνία κάποιων φορέων, οι οποίοι κλήθηκαν να εκφράσουν τις απόψεις τους ενώπιον της επιτροπής.

Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος της ΕΠΝΚΑ, τοποθετούμενος στο υπό εξέταση νομοσχέδιο, και όπως αναφέρεται σε σχετικό γραπτό υπόμνημα, συγκριτικά με τον περί Παγκυπρίου Συμβουλίου Ευημερίας Νόμο (Νόμος αρ. 52/89), το νομοσχέδιο παρουσιάζει ουσιαστικές αλλαγές που οδηγούν, όπως αναφέρεται, σε εύλογα ερωτήματα και προβληματισμό, μεταξύ των οποίων είναι και τα ακόλουθα:

1. Η διεύρυνση της έννοιας της αναγνώρισης του συμβουλίου από “σώμα εθελοντικής βοήθειας” σε “ανώτατο συντονιστικό σώμα”.

2. Η ανάθεση στο ΠΣΕ, μέσα στις διατάξεις που αφορούν τους σκοπούς του, ενεργού ρόλου στη χάραξη και τη διαμόρφωση της κοινωνικής πολιτικής της Δημοκρατίας.

3. Η εισαγωγή ή παραχώρηση εκτελεστικής εξουσίας από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες όσον αφορά τη δράση των εθελοντικών οργανώσεων στο σχετικό άρθρο που αφορά τις αρμοδιότητες του ΠΣΕ.

4. Η ύπαρξη στον προτεινόμενο νόμο (Μέρος Γ΄) μιας σειράς από άρθρα (άρθρα 10, 11, 12, 13) που μεθοδεύουν την εγγραφή και συμμόρφωση των εθελοντικών οργανώσεων, περιλαμβανομένων αυτών που έχουν αντικείμενό τους τη νοητική υστέρηση, σύμφωνα με τις πρόνοιες του υπό αναφορά νομοσχεδίου. Καθοριστικές είναι οι διατάξεις των άρθρων 12(γ) και 12(ε), ενώ ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το άρθρο 11(2), με βάση το οποίο παρακάμπτεται η υποχρέωση εγγραφής ενός σωματείου, σύμφωνα με τον περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Νόμο.

5. Η σύνθεση του συμβουλίου (άρθρο 6), η οποία παραμένει η ίδια, γεγονός που δεν εξασφαλίζει αντιπροσωπευτική εκπροσώπηση των οργανώσεων αναπήρων.

Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ, τοποθετούμενος στο υπό αναφορά νομοσχέδιο, και τα όσα αναφέρονται σε σχετικό γραπτό υπόμνημα, με το νέο νομοσχέδιο δεν πρέπει να επιτραπεί σε καμία περίπτωση να επηρεαστούν οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες που η ίδια η Βουλή έχει εμπιστευτεί στο Παγκύπριο Συμβούλιο Ατόμων με Αναπηρίες (ΠΣΑΑ). Το υπό εξέταση νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις οι οποίες αναφέρονται στη διαμόρφωση καθολικής κοινωνικής πολιτικής του κράτους που ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς τα άτομα με αναπηρία και να επηρεάσουν σοβαρά τις αρμοδιότητες του ΠΣΑΑ, καθώς και την προσπάθεια και δράση των ίδιων των οργανώσεων των αναπήρων και της ΚΥΣΟΑ να συμβάλουν στη διαμόρφωση της κοινωνικής πολιτικής του κράτους στα θέματα των ατόμων με αναπηρία, τα οποία μόνο τα ίδια τα ανάπηρα άτομα βιώνουν ως προβλήματα και δυσκολίες που συναντούν στην καθημερινή, επαγγελματική και κοινωνική, τους ζωή. Εκφράστηκαν επίσης ανησυχίες για το γεγονός ότι το νέο νομοσχέδιο, όταν ψηφιστεί σε νόμο, θα είναι νόμος μεταγενέστερος του περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμου και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να ερμηνευθεί ή να παρερμηνευθεί ότι υπερισχύει του περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμου, σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες ερμηνείας του δικαίου. Για το λόγο αυτό η ΚΥΣΟΑ εισηγήθηκε όπως προστεθεί στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο, στην κατάλληλη θέση, η φράση “τηρουμένων των διατάξεων οποιουδήποτε άλλου νόμου” ή/και “τηρουμένων των διατάξεων του περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμου”. Επίσης, έγινε εισήγηση όπως υπάρξει προσθήκη επιφύλαξης στο άρθρο 22 του εν λόγω νομοσχεδίου η οποία να αναφέρει ότι τίποτα στο νόμο αυτό δεν επηρεάζει τις οργανώσεις των ατόμων με αναπηρία. Σε γραπτό υπόμνημα επισημαίνεται επίσης πως η ΚΥΣΟΑ είναι κάθετα αντίθετη με την αναγωγή της φιλανθρωπίας και του εθελοντισμού σε επίσημη κοινωνική πολιτική του κράτους. Στο ίδιο υπόμνημα επισημαίνεται πως όλα αυτά δημιουργούν εύλογες υπόνοιες και ανησυχίες τόσο για τους στόχους του νομοσχεδίου όσο και του ίδιου του ΠΣΕ. Η φιλανθρωπία και ο εθελοντισμός, αναφέρεται περαιτέρω, όπως συμβαίνει παγκοσμίως, δεν μπορεί να βαίνουν πέρα από το περιθώριο του οργανωμένου συνόλου στα πλαίσια της έννοιας απλά μιας οργάνωσης, σωματείου, ιδρύματος, συνδέσμου κ.λπ.

Βάσει των όσων ανέφερε ο εκπρόσωπος της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Συνδέσμου Πασχόντων και Φίλων και τα όσα περιλαμβάνονται σε σχετικό γραπτό υπόμνημα, το ΠΣΕ θα πρέπει να περιοριστεί αυστηρά σε συντονιστικό ρόλο έναντι των διάφορων οργανώσεων και συνδέσμων που διέπονται από τις αρχές του εθελοντισμού και στοχεύουν στην προσφορά υπηρεσιών προς τους συνανθρώπους μας. Σε καμιά περίπτωση το ΠΣΕ δεν πρέπει να εκφεύγει του ρόλου αυτού και να προσλαμβάνει χαρακτήρα επόπτη, καθοδηγητή ή ελεγκτή των εθελοντικών οργανώσεων και συνδέσμων. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει, αναφέρεται, να επηρεαστεί η ανεξαρτησία και αυτοτέλεια των οργανώσεων και των συνδέσμων αυτών με την παροχή αχρείαστων υπερεξουσιών στο ΠΣΕ έναντί τους, τις οποίες δεν έχουν ούτε ακόμα και οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες βάσει της νομοθεσίας. Η ομοσπονδία, επισημαίνεται, διαφωνεί με τη δημιουργία δεύτερης παράλληλης εξουσίας η οποία θα παρακολουθεί και θα ελέγχει τις εθελοντικές οργανώσεις και τους συνδέσμους.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αφού έλαβε υπόψη της όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, με σκοπό την εξεύρεση συναινετικών λύσεων προχώρησε σε τροποποιήσεις, ανάμεσα στις οποίες είναι και οι ακόλουθες:

1. Η διαγραφή του όρου “αγαθοεργός σκοπός”, ο οποίος περιλαμβανόταν στο άρθρο 2 του υπό αναφορά νομοσχεδίου, και η αντικατάστασή του από τον όρο “μη κερδοσκοπικός σκοπός”.

2. Η διευκρίνιση ότι εθελοντική οργάνωση είναι οργάνωση της οποίας ο αποκλειστικός ή κύριος σκοπός είναι μη κερδοσκοπικός.

3. Η προσθήκη στον όρο “οργάνωση” της φράσης “και είναι εγγεγραμμένο σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Νόμου”, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η εγγραφή των οργανώσεων σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο.

4. Η απάλειψη από τους σκοπούς του ΠΣΣΕ της λέξης “αξιολόγηση” ως προς τις εθελοντικές οργανώσεις.

5. Η τροποποίηση του εδαφίου (2) του άρθρου 11, έτσι ώστε από μόνη της η εγγραφή στο μητρώο οποιουδήποτε ΕΣΣΕ ή ΣΚΕ ή οποιασδήποτε ΕΚΕ να προσδίδει σε αυτό ή αυτή την ιδιότητα του νομικού προσώπου, ανεξάρτητα από την ενδεχόμενη εγγραφή τους ή μη στο Μητρώο Σωματείων και Ιδρυμάτων, δυνάμει του περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Νόμου.

6. Η τροποποίηση του άρθρου 22, έτσι που να ξεκαθαρίζεται ότι το παρόν νομοσχέδιο δε θα επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την υπόσταση, τις δραστηριότητες ή τις εξουσίες που έχουν παραχωρηθεί δυνάμει οποιουδήποτε άλλου νόμου σε σωματεία, ιδρύματα ή οργανώσεις.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφιση του εν λόγω νομοσχεδίου σε νόμο, όπως αυτό διαμορφώθηκε από την επιτροπή και αφού τροποποιηθεί ο τίτλος του, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί του Παγκύπριου Συντονιστικού Συμβουλίου Εθελοντισμού Νόμος του 2006».

 

21η Μαρτίου 2006

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων