Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2005»

Παρόντες:

Ιωνάς Νικολάου, πρόεδρος Άγις Αγαπίου
Ανδρέας Παπαπολυβίου Ανδρέας Αγγελίδης
Καίτη Κληρίδου Γιαννάκης Ομήρου
Αριστοφάνης Γεωργίου Ανδρούλα Βασιλείου

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τρεις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 17 Νοεμβρίου 2005 και στις 19 και 26 Ιανουαρίου 2006. Στα πλαίσια της εξέτασης του νομοσχεδίου αυτού, κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και η Επίτροπος Νομοθεσίας και πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΘΝΟΠΑΔ). Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και η πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής για την Παρακολούθηση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ΚΕΠΣΔΠ), παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στις συνεδρίες της επιτροπής, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας κοινοποίησαν όμως γραπτώς τις θέσεις τους.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι, πρώτον, η αύξηση του ορίου ηλικίας για τον καταλογισμό ποινικής ευθύνης στα παιδιά από την ηλικία των δέκα ετών που ισχύει σήμερα στην ηλικία των δεκατριών ετών και, δεύτερον, η αύξηση της μέγιστης ποινής φυλάκισης που προβλέπεται για αδικήματα εξασφάλισης αγαθών με ψευδείς παραστάσεις και άλλα συναφή αδικήματα που προβλέπονται στα άρθρα 298, 299, 300, 301, 302, 303 και 305 του ποινικού κώδικα.

Αναφορικά με το πρώτο σκέλος της προτεινόμενης τροποποίησης, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και η Επίτροπος Νομοθεσίας και πρόεδρος του ΕΘΝΟΠΑΔ επισήμαναν στην επιτροπή ότι η αύξηση του ορίου ηλικίας για την ποινική ευθύνη στα παιδιά κατέστη επιτακτική για τη χώρα μας, ύστερα από σχετικές υποδείξεις της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Συγκεκριμένα, η εν λόγω επιτροπή στο κείμενο των τελικών παρατηρήσεών της, ημερομηνίας 6 Ιουνίου 2003, που ακολούθησε την υποβολή της Δεύτερης Περιοδικής Έκθεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, συστήνει την αύξηση του ορίου ηλικίας για την ποινική ευθύνη στα παιδιά σε ένα πιο αποδεκτό διεθνώς όριο. Επιπρόσθετα, η πρόεδρος του ΕΘΝΟΠΑΔ επισήμανε και το γεγονός ότι η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού έχει χαιρετίσει τις χώρες εκείνες που καθόρισαν το όριο ηλικίας για την ποινική ευθύνη στα δεκαπέντε χρόνια.

Για το ίδιο θέμα η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας επισήμανε στην επιτροπή ότι η πρακτική που ακολουθείται ήδη και σήμερα από το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας είναι να μην παραπέμπονται σε δίκη παιδιά ηλικίας κάτω των δεκατριών ετών και επομένως η υιοθέτηση του ορίου ηλικίας των δεκατριών ετών στον ποινικό κώδικα δε θα αλλάξει στην πράξη το υφιστάμενο καθεστώς.

Συναφώς, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε γραπτή επιστολή τους, με την οποία διαβίβασαν τις θέσεις τους για το εν λόγω θέμα στην επιτροπή, επισημαίνουν ότι η διαδικασία μεταχείρισης ανήλικων παραβατών που εφαρμόζουν ήδη στοχεύει στην αποφυγή παρουσίασής τους στο δικαστήριο. Ειδικότερα, επισημαίνουν πως η διαδικασία αυτή, που εφαρμόζεται από το 1978, σχεδιάστηκε σε συνεργασία με το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και τον Αρχηγό Αστυνομίας, με στόχο τη μεταχείριση των νεαρών παραβατών ως παιδιών που χρειάζονται φροντίδα και προστασία. Ωστόσο οι υπηρεσίες αυτές εισηγούνται την υιοθέτηση του ορίου ηλικίας των δεκατεσσάρων ετών ως ορίου ηλικίας για την ύπαρξη ποινικής ευθύνης στους ανηλίκους, υποστηρίζοντας ότι η εισήγηση αυτή συνάδει με τις νέες τάσεις για αποποινικοποίηση της μεταχείρισης των ανήλικων παραβατών, έτσι ώστε να αποφεύγεται το στίγμα, η αγωνία και ο φόβος της δικαστικής διαδικασίας και να εφαρμόζονται προληπτικά και θεραπευτικά μέτρα για την υποστήριξη και την αποκατάσταση των ανήλικων παραβατών.

Στο στάδιο της μελέτης του νομοσχεδίου, η επιτροπή ζήτησε και πήρε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως στοιχεία για το τι ισχύει στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε σχέση με την ποινική ευθύνη των ανηλίκων. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, η τάση που παρατηρείται γενικά είναι να αυξάνεται το όριο ηλικίας για την ύπαρξη ποινικής ευθύνης στα παιδιά. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι το όριο ηλικίας στην Ελλάδα έχει καθοριστεί στα δεκατρία χρόνια, στη Σουηδία, Δανία, Ισλανδία και Τσεχία στα δεκαπέντε χρόνια και στην Εσθονία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λιθουανία, Σλοβενία, Ισπανία, Ρουμανία και Κροατία στα δεκατέσσερα χρόνια.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα εκτέθηκαν πιο πάνω, η επιτροπή διαμόρφωσε την άποψη ότι το προτεινόμενο στο νομοσχέδιο όριο ηλικίας των δεκατριών ετών θα πρέπει να αυξηθεί στο όριο ηλικίας των δεκατεσσάρων ετών, όριο που φαίνεται να είναι διεθνώς πιο αποδεκτό.

Αναφορικά με το δεύτερο σκέλος του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας επισήμαναν στην επιτροπή ότι έναυσμα για την προτεινόμενη τροποποίηση των άρθρων 298, 299, 300, 301, 302, 303 και 305 του ποινικού κώδικα, έτσι ώστε να αυξηθεί η μέγιστη ποινή φυλάκισης για τα προβλεπόμενα στα άρθρα αυτά αδικήματα, αποτέλεσε η επισήμανση που περιέχεται στην απόφαση του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας στην υπόθεση με αρ. 15847/03 “Δημοκρατία εναντίον Ανδρέα Φυσεντζίδη”. Ειδικότερα, στην εν λόγω απόφαση επισημαίνεται ότι η ποινή φυλάκισης των τριών ετών που προβλέπεται στον ποινικό κώδικα για αδικήματα εξασφάλισης αγαθών με ψευδείς παραστάσεις είναι ανεπαρκής, αφού σε ορισμένες περιπτώσεις τα ποσά που αποσπώνται είναι πολύ μεγάλα.

Κατά την εξέταση του δεύτερου σκέλους του νομοσχεδίου, μέλη της επιτροπής επισήμαναν ότι η προτεινόμενη αύξηση της μέγιστης ποινής φυλάκισης από τρία σε επτά χρόνια αναφορικά με τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 298, 299 και 300 του ποινικού κώδικα, που αφορούν την εξασφάλιση αγαθών με ψευδείς παραστάσεις, την εξασφάλιση εκτέλεσης αξιογράφου με ψευδείς παραστάσεις και την απάτη, αντίστοιχα, είναι υπερβολική και εισηγήθηκαν την αύξηση της μέγιστης ποινής φυλάκισης σε πέντε αντί σε επτά χρόνια, όπως προτείνεται στο νομοσχέδιο.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, κατά πλειοψηφία του προέδρου και των μελών της βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων του Δημοκρατικού Συναγερμού, του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και των μελών της βουλευτών του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ και του Κινήματος Ενωμένων Δημοκρατών, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό συζήτηση νομοσχεδίου και, αφού διαμόρφωσε το κείμενό του στη βάση των πιο πάνω, εισηγείται στην ολομέλεια του σώματος την ψήφισή του σε νόμο.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση του θέματος στην ολομέλεια της Βουλής.

 

7 Φεβρουαρίου 2006

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων