Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Επιβολής Κυρώσεων για μη Ενεργό Συμμόρφωση με Αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Άρθρο 146 του Συντάγματος)  Νόμος του 2004»

Παρόντες:

Ιωνάς Νικολάου, πρόεδρος Ανδρέας Αγγελίδης
Ανδρέας Παπαπολυβίου Χρίστος Κληρίδης
Καίτη Κληρίδου Ανδρούλα Βασιλείου
Αριστοφάνης Γεωργίου Χριστόδουλος Ταραμουντάς
Άγις Αγαπίου  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε αρκετές συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα μεταξύ 18ης Νοεμβρίου 2004 και 10ης Νοεμβρίου 2005. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών, κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και ο πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου.

Σκοπός του υπό συζήτηση νομοσχεδίου είναι η θέσπιση νομοθεσίας που να ρυθμίζει τη δυνατότητα του Ανώτατου Δικαστηρίου να επιβάλλει κυρώσεις σε όργανο, αρχή ή πρόσωπο που παραβιάζει τη συνταγματική υποχρέωσή του για ενεργό συμμόρφωση προς ακυρωτική απόφαση που εκδίδεται από το δικαστήριο αυτό, κατά την άσκηση της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας του δυνάμει της παραγράφου (4) του άρθρου 146 του συντάγματος.

Σημειώνεται ότι της κατάθεσης του νομοσχεδίου προηγήθηκε εξέταση από την επιτροπή σχετικής πρότασης νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή στις 3 Απριλίου 2003 από το βουλευτή κ. Ανδρέα Αγγελίδη εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος. Η εν λόγω πρόταση νόμου εξετάστηκε σε αρκετές συνεδρίες της επιτροπής, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα από τον Ιούνιο του 2003 μέχρι το Σεπτέμβριο του 2004. Ωστόσο, η επιτροπή αποφάσισε τη μη προώθησή της εν αναμονή κατάθεσης σχετικού νομοσχεδίου, σύμφωνα και με την πρόθεση που στο μεταξύ είχε εκφραστεί από την εκτελεστική εξουσία, το οποίο τελικά κατατέθηκε στη Βουλή το Νοέμβριο του 2004. Επισημαίνεται ότι κατά τη σύνταξη του νομοσχεδίου αυτού, όπως αναφέρεται και στη σχετική εισηγητική έκθεση που το συνοδεύει, λήφθηκαν υπόψη οι απόψεις και οι προβληματισμοί που είχαν τεθεί ενώπιον της επιτροπής στο στάδιο της μελέτης της υπό αναφορά πρότασης νόμου.

Αναφορικά με την αναγκαιότητα της σκοπούμενης με το νομοσχέδιο νομοθετικής ρύθμισης, κρίνεται σκόπιμο να σημειωθεί πως η ανάγκη θέσπισης τέτοιας νομοθεσίας υποδεικνύεται και σε σχετική επιστολή του Ανώτατου Δικαστηρίου προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 2001. Συγκεκριμένα, στην εν λόγω επιστολή αναφέρεται ότι το Ανώτατο Δικαστήριο εισηγείται τη θέσπιση νομοθεσίας, ως επακόλουθο σχετικής νομολογίας του Ανώτατου Δικαστηρίου, που θα αποσκοπεί στην τιμωρία αυτών που περιφρονούν τις αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου που εκδίδονται με βάση το άρθρο 146 του συντάγματος. Σημειώνεται επίσης ότι το Ανώτατο Δικαστήριο απηύθυνε την ίδια επιστολή και προς την εκτελεστική εξουσία.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής από τους εκπροσώπους του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, η ανάγκη για τη θέσπιση της προτεινόμενης νομοθεσίας προκύπτει από τις ίδιες τις διατάξεις του άρθρου 146 του συντάγματος. Συγκεκριμένα, η παράγραφος (5) του άρθρου 146 υποχρεώνει κάθε όργανο, αρχή ή πρόσωπο σε ενεργό συμμόρφωση με ακυρωτική απόφαση που εκδίδεται από το Ανώτατο Δικαστήριο στα πλαίσια της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας του, που ασκείται δυνάμει της παραγράφου (4) του ίδιου άρθρου, χωρίς όμως να προβλέπει κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης της υποχρέωσης αυτής. Συναφώς, έχει κριθεί νομολογιακά ότι στις περιπτώσεις αυτές δεν είναι δυνατή η επιβολή ποινής από το Ανώτατο Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 150 του συντάγματος για περιφρόνηση του εν λόγω δικαστηρίου και ότι για το σκοπό αυτό θα πρέπει να θεσπιστεί σχετική νομοθεσία.

Ειδικότερα, στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο προβλέπεται ότι η μη ενεργός συμμόρφωση οργάνου, αρχής ή προσώπου που υποχρεούται να συμμορφωθεί με ακυρωτική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, κατά τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 146 του συντάγματος, συνιστά περιφρόνηση του δικαστηρίου, για την οποία το δικαστήριο δύναται να επιβάλει, στα πλαίσια εξέτασης αίτησης για περιφρόνηση του δικαστηρίου, πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες λίρες (£2.000) ή ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες ή και τις δύο ποινές ή να επιβάλει είτε πρόσθετα είτε εναλλακτικά πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις διακόσιες λίρες (£200) την ημέρα για κάθε μέρα που συνεχίζεται η περιφρόνηση του δικαστηρίου.

Στο στάδιο της μελέτης του νομοσχεδίου αυτού, ο πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου τάχθηκε υπέρ της εισαγωγής της υπό συζήτηση νομοθεσίας στο δικαϊκό μας σύστημα, τονίζοντας εμφαντικά ότι ήταν από καιρό επιτακτική η ανάγκη της πλήρωσης του νομοθετικού αυτού κενού. Επιπρόσθετα, όπως επισήμανε ο ίδιος, η πρόνοια του νομοσχεδίου σύμφωνα με την οποία, πέραν της συλλογικής, καθιερώνεται και η προσωπική ευθύνη των μελών του συλλογικού οργάνου που υποχρεούται σε συμμόρφωση θα συμβάλει σημαντικά προς το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα για συμμόρφωση, αφού έτσι θα ασκείται ουσιαστική πίεση προς κάθε μέλος του συλλογικού οργάνου, ώστε να συμμορφώνεται. Σε αντίθετη περίπτωση, θα επιβάλλεται πρόστιμο μόνο στο συλλογικό όργανο, ενώ τα μέλη του θα διαφεύγουν οποιαδήποτε τιμωρία.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, θεωρώντας ότι η προτεινόμενη ρύθμιση θα συμβάλει σημαντικά στην εφαρμογή της αρχής της χρηστής διοίκησης, στην περιφρούρηση της αρχής του κράτους δικαίου και στη διασφάλιση του κύρους της δικαστικής εξουσίας, κατά πλειοψηφία του προέδρου και των μελών της βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων του Δημοκρατικού Συναγερμού και του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και των μελών της βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κόμματος και του Κινήματος Ενωμένων Δημοκρατών, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό συζήτηση νομοσχεδίου. Στη βάση της πιο πάνω θέσης της, η επιτροπή κατά πλειοψηφία εισηγείται στην ολομέλεια του σώματος την ψήφιση του υπό συζήτηση νομοσχεδίου σε νόμο, όπως αυτό έχει τελικά διαμορφωθεί από νομοτεχνικής άποψης.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην ολομέλεια του σώματος.

 

22 Νοεμβρίου 2005

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων