Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών, Αξιών και Επιτρόπου Διοικήσεως για το θέμα που τιτλοφορείται «Παράπονο με αρ. Α/Π 359/2004 αναφορικά με ενέργεια του Υπουργείου Υγείας»

Παρόντες:

Γιαννάκης Θωμά, πρόεδρος Σοφοκλής Φυττής
Άγις Αγαπίου Ανδρέας Αγγελίδης
Δώρος Χριστοδουλίδης Μαρίνος Σιζόπουλος
Καίτη Κληρίδου Γιώργος Περδίκης
Χρήστος Πουργουρίδης Δημήτρης Συλλούρης
Ιωνάς Νικολάου  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, Αξιών και Επιτρόπου Διοικήσεως μελέτησε το πιο πάνω θέμα σε τέσσερις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 7 Μαρτίου, 11 Οκτωβρίου, 21η Νοεμβρίου και 5 Δεκεμβρίου 2005. Στα πλαίσια της πρώτης συνεδρίασης της επιτροπής, κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιόν της ο Υπουργός Υγείας, εκπρόσωποι του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως, του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου και της Κίνησης Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Ασθενών (ΚΙΔΔΑ).

Εισαγωγή του θέματος

Όπως είναι γνωστό, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, Αξιών και Επιτρόπου Διοικήσεως λαμβάνει γνώση όλων των εκθέσεων της Επιτρόπου Διοικήσεως σε μόνιμη βάση και επιλέγει την περαιτέρω μελέτη ορισμένων από αυτές. Στη βάση των πιο πάνω, η επιτροπή εξέτασε έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως η οποία αφορά παράπονα εναντίον του Υπουργείου Υγείας σε σχέση με την απόφασή του να τερματίσει την παροχή οικονομικής βοήθειας σε αριθμό επηρεαζόμενων ασθενών για τη συνέχιση της θεραπείας τους σε συγκεκριμένο κέντρο βιολογικής ιατρικής, το “Paracelsus Klinic”, της Ελβετίας.

Εισάγοντας το υπό αναφορά θέμα, ο εισηγητής του και μέλος της επιτροπής κ. Γιώργος Περδίκης τόνισε ότι η κλινική “Paracelsus”, που βρίσκεται στην Ελβετία, είναι ένα πολύ γνωστό ιατρικό κέντρο, όπου χρησιμοποιούνται μέθοδοι ολιστικής/βιολογικής ιατρικής. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην κλινική αυτή χρησιμοποιούνται διάφορες συνδυασμένες τεχνικές που περιλαμβάνουν προγράμματα ψυχολογικής στήριξης μέχρι και φυσικοθεραπεία και χορηγία ειδικών φαρμακευτικών παρασκευασμάτων.

Πρόσθεσε επίσης πως η κλινική δεν ισχυρίζεται ότι πραγματοποιεί θαύματα ή ότι κατέχει τη ράβδο του Ασκληπιού, είναι όμως, κατά τον ίδιο, παγκόσμια γνωστή για το υψηλό επίπεδο ιατρικών υπηρεσιών που προσφέρει για κάποιες συγκεκριμένες χρόνιες ασθένειες και συμπλήρωσε ότι Κύπριοι ασθενείς που πάσχουν από αυτές τις χρόνιες ασθένειες εντόπισαν -κυρίως μέσω του κυβερνοχώρου (internet)- την ύπαρξη και λειτουργία της κλινικής “Paracelsus”. Πρόκειται για άτομα που πάσχουν από διάφορες (χρόνιες και/ή πολυσύνθετες σε ορισμένες περιπτώσεις) ασθένειες, όπως χρονοδιαρροϊκό σύνδρομο, διαταραχές αποτοξίνωσης ήπατος, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, σαρκοείδωση, οστεοπόρωση, ρευματοειδή αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική σπονδυλοαρθρίτιδα, καρκίνο του μαστού/λεμφοίδημα, χρόνια πωσινόφιλο πνευμονία κ.ά. Η αντιμετώπιση/θεραπεία των περισσότερων ιάσιμων παθήσεων των ασθενών απαιτεί την επίσκεψη και παραμονή τους στην κλινική και τη συμμετοχή τους σε κύκλους θεραπείας διάρκειας δύο περίπου εβδομάδων ανά εξάμηνο για περίοδο δύο ή τριών ετών.

Σύμφωνα με τον εισηγητή, τέτοιου είδους ιατρικό κέντρο δεν υπάρχει στην Κύπρο ούτε και παρέχονται τέτοιου είδους ιατρικές υπηρεσίες.

Περαιτέρω, ο εισηγητής υπογράμμισε ότι σε σχετική έκθεσή της για το παράπονο Α/Π 359/2004 η Επίτροπος Διοικήσεως αναφέρει ότι η έγκριση για τη μετάβαση ασθενών στην κλινική “Paracelsus” στην Ελβετία στα πλαίσια του σχεδίου αποστολής ασθενών στο εξωτερικό με φροντίδα της κυβέρνησης (με βάση το οποίο η κυπριακή κυβέρνηση καλύπτει τα έξοδα αποστολής) διδόταν κατά κανόνα από τον πρώην Υπουργό Υγείας κ. Φρίξο Σαββίδη, ο οποίος στις περισσότερες περιπτώσεις έκανε χρήση του δικαιώματός του για παράκαμψη αρνητικών αποφάσεων του Ιατρικού Συμβουλίου, διότι, σχεδόν σ’ όλες τις περιπτώσεις, το Ιατρικό Συμβούλιο έκρινε ότι η θεραπευτική αγωγή των ασθενών μπορούσε να προσφερθεί από τους παθολόγους των παθολογικών κλινικών όλων των κρατικών νοσοκομείων και από τους ενδοκρινολόγους στην Κύπρο. Όμως, κάτι τέτοιο, κατά τον εισηγητή, αποδείχθηκε ότι δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, αφού οι ασθενείς δε σημείωναν καμιά βελτίωση όσο έμεναν στην Κύπρο. Αντίθετα, όταν με παρέμβαση του πρώην υπουργού εντάχθηκαν στα προγράμματα της κλινικής “Paracelsus”, οι περισσότεροι απ’ αυτούς παρουσίασαν αξιοσημείωτη βελτίωση.

Ο κ. Περδίκης πρόσθεσε ότι δυστυχώς η τότε Υπουργός Υγείας κ. Κωνσταντίνα Ακκελίδου είχε άλλη θεώρηση. Συγκεκριμένα, αποφάσισε τον τερματισμό της κατ’ εξαίρεση αποστολής ασθενών στην κλινική “Paracelsus”. Η απόφαση του υπουργείου γνωστοποιήθηκε στους ασθενείς, αφού τους δόθηκε για τελευταία φορά η έγκριση και τους υποδείχθηκε ότι για μελλοντική θεραπεία πρέπει να προβαίνουν πλέον σε δικές τους διευθετήσεις. Οι ασθενείς κατέφυγαν στην Επίτροπο Διοικήσεως.

Η Επίτροπος Διοικήσεως στην απόφασή της Α/Π 359/2004 αναφέρει αναφορικά με το παράπονο τα ακόλουθα:

«Παρότι κατανοώ τις επιφυλάξεις της εμπλεκόμενης υπηρεσίας σε σχέση με τις μεθόδους θεραπείας του συγκεκριμένου ιατρικού κέντρου (και της εναλλακτικής ιατρικής γενικότερα), έχω την άποψη ότι η αλλαγή της πολιτικής της θα μπορούσε να εφαρμοστεί “από τούδε και στο εξής”, αλλά όχι σε σχέση με τις περιπτώσεις εκείνες για τις οποίες η θεραπεία είχε ήδη αρχίσει και για τις οποίες είχε μάλιστα διαπιστωθεί και σημαντική βελτίωση της κλινικής κατάστασης του ασθενούς ως αποτέλεσμά της. Για το λόγο αυτό, εισηγούμαι όπως η εμπλεκόμενη υπηρεσία επανεξετάσει τη θέση της στο θέμα ειδικά των ασθενών αυτών».

Εντούτοις, όπως τόνισε ο εισηγητής, παρά το γεγονός ότι η έκθεση αυτή ολοκληρώθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2004, το Υπουργείο Υγείας εξακολουθεί να αρνείται στους ασθενείς που ήδη σημείωσαν βελτίωση της υγείας τους τη συμπερίληψή τους στο σχέδιο αποστολής ασθενών στο εξωτερικό. Ο εισηγητής τόνισε επίσης ότι απαιτείται η άμεση “συμμόρφωση” του Υπουργείου Υγείας στην έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως.

Τέλος, κλείνοντας την εισαγωγή του, ο ίδιος σημείωσε ότι απαιτείται να συνεχιστούν τα προγράμματα των ασθενών αυτών με τη βοήθεια του σχεδίου για όλους όσοι το επιθυμούν και πρέπει επίσης, ταυτόχρονα, να προωθηθεί η αναγνώριση της βιολογικής ιατρικής από την Κυπριακή Δημοκρατία, για να εκλείψει διά παντός το πρόβλημα αυτό.

Έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως

Στην υπό αναφορά έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως επισημαίνονται τα ακόλουθα:

· Οι αιτήσεις των παραπονούμενων ασθενών είχαν εγκριθεί αρχικά από την εμπλεκόμενη υπηρεσία, η οποία κάλυψε τα έξοδα για τη θεραπεία τους. Σε πολλές περιπτώσεις η έγκριση είχε δοθεί από τον ίδιο τον πρώην Υπουργό Υγείας. Σε μεμονωμένες περιπτώσεις η έγκριση είχε δοθεί κατόπιν σύστασης του Ιατρικού Συμβουλίου.

· Μέσα στο έτος 2003 οι παραπονούμενες ασθενείς ειδοποιήθηκαν ότι η έγκριση για κάλυψη των εξόδων θεραπείας από την εμπλεκόμενη υπηρεσία είχε δοθεί για τελευταία φορά και ότι, σε περίπτωση που επιθυμούσαν τη συνέχιση της θεραπείας τους στο συγκεκριμένο ιατρικό κέντρο του εξωτερικού, θα έπρεπε να προβούν σε προσωπικές διευθετήσεις.

· Οι παραπονούμενες είναι άτομα που πάσχουν από διάφορες χρόνιες και/ή πολυσύνθετες ασθένειες σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως χρονοδιαρροϊκό σύνδρομο, διαταραχές αποτοξίνωσης ήπατος, σαρκοείδωση, οστεοπόρωση κ.λπ.

· Κοινό χαρακτηριστικό των παραπονουμένων είναι ο ισχυρισμός τους ότι μετά τη θεραπεία της οποίας έτυχαν στο ιατρικό αυτό κέντρο διαπίστωσαν πολύ μεγάλη βελτίωση της κλινικής τους κατάστασης.

· Το θέμα της διακοπής της θεραπείας των ασθενών αυτών αποτέλεσε και ειδικό θέμα αυτεπάγγελτης εξέτασης της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας της Βουλής των Αντιπροσώπων το 2004. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η τέως Υπουργός Υγείας ενημέρωσε την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας της Βουλής με σχετική απαντητική επιστολή της, ημερομηνίας 29 Ιουνίου 2004, ότι το Ιατρικό Συμβούλιο έχει την αρμοδιότητα να υποβάλλει στο υπουργείο συστάσεις για την αποστολή ασθενών στο εξωτερικό με φροντίδα της κυβέρνησης, αλλά έκρινε ότι οι μέθοδοι που ακολουθούνται είναι μέθοδοι εναλλακτικής ιατρικής που δε συμβαδίζουν με την κλασική ιατρική και δεν αναγνωρίζονται. Λόγω αυτής της θέσης του Ιατρικού Συμβουλίου, η αποστολή ασθενών στην εν λόγω κλινική γινόταν κατ’ εξαίρεση. Εν συνεχεία, στις αρχές του 2003, αποφασίστηκε ο τερματισμός και της κατ’ εξαίρεση αποστολής ασθενών στην εν λόγω κλινική. Περαιτέρω, η τέως Υπουργός Υγείας ανέφερε στην επιστολή της αυτή ότι όσον αφορά την κατ’ εξαίρεση συνέχιση της θεραπείας των εν λόγω ασθενών στη συγκεκριμένη κλινική, εκτός του ότι αυτή είναι αντίθετη με τη γνώμη του Ιατρικού Συμβουλίου, εγείρει και θέμα ίσης μεταχείρισης των ασθενών, εφόσον αυτοί που δε στάλθηκαν ή δε θα σταλούν στην κλινική στερούνται της ευκαιρίας για θεραπεία.

Στην ίδια επιστολή υπογραμμίζεται επίσης ότι τα εθνικά συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών χωρών αποκλείουν κατά κανόνα την κάλυψη πειραματικών θεραπειών ή μεθόδων εναλλακτικής ιατρικής, θέτοντας ως όρο για την παροχή οποιασδήποτε θεραπείας την αναγνώριση και καθιέρωσή της με βάση δημοσιεύσεις σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά. Η αρχή αυτή υιοθετήθηκε και από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το οποίο με νομολογία του σε ανάλογες προσφυγές οριοθέτησε την υποχρέωση για κάλυψη των θεραπειών σ’ εκείνες που θεωρούνται συνήθεις (usual) από το σύστημα υγείας του κράτους μέλους.

· Η Επίτροπος Διοικήσεως, χωρίς να τοποθετηθεί εκτενώς στην έκθεσή της επί του θέματος της εναλλακτικής ιατρικής, σημείωσε της ότι, παρά την ετερογένεια που υπάρχει σε ό,τι αφορά το καθεστώς αναγνώρισής της διεθνώς, η εναλλακτική ιατρική αποτελεί μια ακόμα θεραπευτική επιλογή του ασθενούς και η επικρατούσα άποψη είναι ότι πολλές φορές μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά με τις μεθόδους της συμβατικής ή παραδοσιακής ιατρικής και παρατηρείται διεθνώς μια τάση αποδοχής, αναγνώρισης και θετικής προσέγγισής της.

· Η Επίτροπος Διοικήσεως, τοποθετούμενη στη συγκεκριμένη ενέργεια της εμπλεκόμενης υπηρεσίας να αποσύρει την οικονομική στήριξη που αρχικά η ίδια παρείχε στην ομάδα των παραπονούμενων ασθενών, τόνισε πως η έγκριση της κάλυψης των εξόδων τους από αυτή δημιούργησε στους ασθενείς προσδοκίες, οι οποίες ενισχύθηκαν με τα θετικά αποτελέσματα που επέφερε στην κατάσταση της υγείας τους η θεραπεία που ακολουθήθηκε. Επισημαίνεται επίσης στην έκθεση ότι το ίδιο το κράτος με την απόφαση διακοπής της οικονομικής στήριξης των ασθενών αυτών παραβίασε το δικαίωμά τους για αδιάκοπη συνέχιση της φροντίδας της υγείας τους.

· Η Επίτροπος Διοικήσεως εκφράζει επίσης στην έκθεσή της την άποψη ότι η αλλαγή της πολιτικής της εμπλεκόμενης υπηρεσίας θα μπορούσε να εφαρμοστεί από τούδε και στο εξής, αλλά όχι σε σχέση με τις περιπτώσεις εκείνες για τις οποίες η θεραπεία έχει ήδη αρχίσει.

· Η Επίτροπος Διοικήσεως, τέλος, εισηγήθηκε όπως η εμπλεκόμενη υπηρεσία επανεξετάσει τη θέση της, ειδικά στο θέμα των ασθενών αυτών, αλλά δεν τοποθετήθηκε σε ό,τι αφορά το γενικότερο θέμα της περίληψης των θεραπειών της εναλλακτικής ιατρικής στο σχέδιο αποστολής ασθενών στο εξωτερικό με βοήθεια της κυβέρνησης.

Απόψεις προσκεκλημένων

Σχολιάζοντας το υπό αναφορά θέμα, ο εκπρόσωπος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως υπογράμμισε επιπρόσθετα ότι με την πολιτική της κυβέρνησης παραβιάζονται τα δικαιώματα των παραπονούμενων ασθενών, για το λόγο ότι δεν ολοκληρώθηκαν οι συγκεκριμένες θεραπείες που έχουν ήδη αρχίσει. Περαιτέρω, ο ίδιος τόνισε ότι η εναλλακτική ιατρική δεν αντιμετωπίζεται αρνητικά από άλλες χώρες, αλλά ούτε και γίνεται αποδεκτή.

Ο Υπουργός Υγείας ενημέρωσε την επιτροπή ότι το θέμα επανεξετάζεται και θα υποβληθεί νέα πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο για λήψη νέας απόφασης. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι μέχρι σήμερα έχουν σταλεί στη συγκεκριμένη κλινική είκοσι τέσσερα άτομα με δαπάνη περίπου £475.000. Τοποθετούμενος στο ίδιο θέμα δήλωσε, τέλος, ότι δεν έχει ληφθεί καμιά σχετική απόφαση από το υπουργείο του και ότι η όλη συζήτηση αποτελεί βάση για γενικότερο προβληματισμό, καθώς και για μέτρα που πιθανόν να ληφθούν.

Ο εκπρόσωπος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, σχολιάζοντας το θέμα, ανέφερε ότι γενικά ο Ιατρικός Σύλλογος δε συμφωνεί με την εφαρμογή μη επιστημονικά αποδεκτών μεθόδων και ότι το θέμα της εναλλακτικής ιατρικής δεν απασχόλησε καθόλου το σύλλογο, αλλά θα τον απασχολήσει στο μέλλον και ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση οι παραπονούμενοι ασθενείς που παραπέμφθηκαν στη συγκεκριμένη κλινική και αποδεδειγμένα παρουσίασαν βελτίωση της υγείας τους πρέπει να συνεχίσουν τη θεραπεία που τους παρεχόταν.

Ο εκπρόσωπος της ΚΙΔΔΑ ανέφερε ότι παρατηρείται στη συγκεκριμένη περίπτωση σοβαρή παραβίαση των δικαιωμάτων των ασθενών αυτών, λόγω της διακοπής της παροχής φροντίδας προς αυτούς. Επίσης, τόνισε ότι καθοριστικό κριτήριο για τη συνέχιση της θεραπείας τους πρέπει να παραμείνει η κλινική εικόνα που έχει ο συγκεκριμένος ασθενής πριν και μετά τη θεραπεία.

Εισηγήσεις/τοποθετήσεις της επιτροπής

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, Αξιών και Επιτρόπου Διοικήσεως ομόφωνα εισηγείται στους αρμόδιους υπουργούς τα άτομα που έχουν ήδη αρχίσει θεραπεία στη συγκεκριμένη κλινική να τη συνεχίσουν με οικονομική βοήθεια από το κράτος και, για το σκοπό αυτό, καλεί την κυβέρνηση να πάρει τις τελικές αποφάσεις της γύρω από το θέμα, που είναι από τη φύση του τόσο ευαίσθητο, αφού η υγεία αποτελεί υπέρτατο αγαθό για κάθε άνθρωπο. Επίσης, η επιτροπή υπογραμμίζει την υποχρέωση του αρμόδιου υπουργείου να συμμορφώνεται προς τις εισηγήσεις που περιέχονται στις εκθέσεις του Επιτρόπου Διοικήσεως.

 

19 Δεκεμβρίου 2005

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων