Αρχείο

Back ] Up ] Next ]    

Εκθέσεις κοινοβουλευτικών επιτροπών

Κοινή έκθεση των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Νομικών για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος του 2002»

Παρόντες:

Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων:  

Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών:

Τάσσος Παπαδόπουλος, πρόεδρος

Παναγιώτης Δημητρίου, πρόεδρος

Νίκος Κλεάνθους

Ιωνάς Νικολάου

Ανδρέας Χρίστου

Μαρία Κυριακού

Σταύρος Ευαγόρου

Χριστόδουλος Ταραμουντάς

Ελένη Μαύρου

Αριστοφάνης Γεωργίου

Άγις Αγαπίου

Άγις Αγαπίου

Ρίκκος Ερωτοκρίτου

Νίκος Κλεάνθους

Χρίστος Κληρίδης

Χρίστος Κληρίδης

Το πιο πάνω νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή από το Υπουργείο Εξωτερικών και παραπέμφθηκε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, στα πλαίσια της διαδικασίας που έχει υιοθετηθεί για την ταχύτερη διεκπεραίωση της εξέτασης νομοσχεδίων που σχετίζονται με την εναρμόνιση της κυπριακής νομοθεσίας με το κοινοτικό κεκτημένο.

Ωστόσο, μετά από συνεννόηση μεταξύ του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών και του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, το νομοσχέδιο παραπέμφθηκε και στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, η οποία είναι η καθ’ ύλην αρμόδια επιτροπή.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η θεσμοθέτηση της παροχής δωρεάν νομικής αρωγής με ολοκληρωμένες νομοθετικές διατάξεις, που καλύπτουν όλο το φάσμα των ποινικών υποθέσεων ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου ασκούντος ποινική δικαιοδοσία, και σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, πρωτόδικης ή κατ’ έφεση, περιλαμβανομένης της προανάκρισης και άλλων διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα πριν από την έναρξη της δικαστικής διαδικασίας, καθώς επίσης και σε οικογενειακές υποθέσεις και σε υποθέσεις καθορισμένων παραβάσεων ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών εξέτασε το υπό αναφορά νομοσχέδιο σε οκτώ συνεδρίες της που πραγματοποιήθηκαν στις 16, 23 και 30 Μαΐου, στις 6, 13, 20 και 27 Ιουνίου και στις 4 Ιουλίου 2002. Στα πλαίσια της εξέτασης του υπό αναφορά νομοσχεδίου από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, κλήθηκαν και παρέστησαν οι Υπουργοί Οικονομικών και Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, εκπρόσωποι του Υπουργείου Εξωτερικών, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, του επικεφαλής της διαπραγματευτικής αντιπροσωπίας για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, ο Επίτροπος Νομοθεσίας, ο Επίτροπος Διοικήσεως και εκπρόσωποι της Κίνησης Στήριξης Αλλοδαπών.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών εξετάζοντας κατ’ άρθρο το υπό αναφορά νομοσχέδιο, με τη συμβολή και όλων των αρμόδιων φορέων και οργανώσεων, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τις πιο κάτω πτυχές του θέματος:

1. Το ενδεχόμενο επέκτασης του θεσμού της δωρεάν νομικής αρωγής και σε άλλες υποθέσεις, όπως π.χ. διοικητικές προσφυγές με βάση το άρθρο 146 του συντάγματος, υποθέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών, πολιτικές υποθέσεις κ.ά. Για το σκοπό αυτό κλήθηκαν ενώπιον της επιτροπής οι Υπουργοί Οικονομικών και Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, οι οποίοι εισηγήθηκαν στην επιτροπή την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο, ως έχει, τώρα, αφού αυτό συνάδει με τις δεσμεύσεις μας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη μελέτη τυχόν επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του σε μεταγενέστερο στάδιο.

2. Το ενδεχόμενο επέκτασης της νομικής αρωγής και σε παραβιάσεις του πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την οποία έχει επικυρώσει η Κυπριακή Δημοκρατία. τη θέση αυτή υιοθέτησε για λόγους αρχής και η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και οι εκπρόσωποι της Κίνησης Στήριξης Αλλοδαπών.

3. Τη διευκρίνιση κατά πόσο το νομοσχέδιο καλύπτει τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα. υπήρξε διευκρίνιση του αρμόδιου υπουργείου ότι καλύπτει μόνο τα φυσικά πρόσωπα και ότι η δωρεάν νομική αρωγή παρέχεται από το κράτος.

4. Τη διευκρίνιση της διαδικασίας διορισμού δικηγόρου για την παροχή δωρεάν νομικής αρωγής, του καθορισμού του ύψους της αμοιβής του κ.λπ.

5. Το ενδεχόμενο καθορισμού μετρήσιμων κριτηρίων για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής.

6. Τη δυνατότητα εμπλοκής και του Γραφείου Ευημερίας στην όλη διαδικασία εξακρίβωσης της οικονομικής κατάστασης του αιτητή ή της οικογένειάς του για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής και την έκδοση σχετικού πιστοποιητικού από το δικαστήριο.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, αφού έλαβε υπόψη της όλα τα στοιχεία και τις διευκρινίσεις που κατατέθηκαν ενώπιόν της, αποφάσισε να εισηγηθεί αριθμό τροποποιήσεων στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο, για τις οποίες δεν έφερε ένσταση η κυβερνητική πλευρά.

Ειδικότερα, η επιτροπή Νομικών εισηγείται τα ακόλουθα:

  • Η νομική αρωγή να περιλαμβάνει και διαδικασίες έφεσης.
  • Οι δικηγόροι που θα προσφέρουν νομική αρωγή να επιλέγονται από τον αιτητή, μεταξύ όσων είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο των δικηγόρων, ασκούν το επάγγελμα και επιθυμούν να προσφέρουν υπηρεσίες και ο δικηγόρος που διορίζεται για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής να μπορεί να διεκδικήσει την αμοιβή του, όπως αυτή θα καθορίζεται με διαδικαστικούς κανονισμούς που εκδίδονται από το Ανώτατο Δικαστήριο. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την εισήγηση των επιτροπών γίνεται πρόβλεψη ότι σε περίπτωση αλλαγής δικηγόρου εξοφλούνται πρώτα τα δικηγορικά έξοδα του προηγούμενου δικηγόρου.
  • Το πιστοποιητικό που εκδίδει δικαστήριο για την οικονομική κατάσταση του αιτητή για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής να μπορεί να ανακαλείται, αν αλλάξουν ουσιαστικά τα οικονομικά δεδομένα του δικαιούχου, ενώ, αν ο ίδιος ο αιτητής επιθυμεί να προσφύγει και σε δευτεροβάθμια δικαιοδοσία, να απαιτείται νέα αίτησή του.
  • Να παρέχονται και τα έξοδα νομικής αρωγής σε επιτυχόντες δικαιούχους.
  • Να υπάρχει η ευχέρεια έκδοσης κανονισμών, οι οποίοι θα κατατίθενται στη Βουλή για έγκριση, για ρύθμιση ορισμένων θεμάτων.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, τονίζοντας ακόμα περισσότερο το σκεπτικό για την παροχή δωρεάν νομικής αρωγής, εξέφρασαν ανησυχία για το ενδεχόμενο της κατάχρησης του δικαιώματος αυτού και εισηγήθηκαν όπως για αποφυγή του περιληφθεί σχετική πρόνοια η οποία να προβλέπει ότι ο δικαιούχος της δωρεάν νομικής αρωγής θα μπορεί να την εισπράξει μόνο σε περίπτωση που η αγωγή του ή η ποινική υπόθεσή του δεν καταχωρίστηκε εντελώς αβάσιμα και αδικαιολόγητα.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων μελέτησε αρχικά το υπό αναφορά νομοσχέδιο σε συνεδρία της που πραγματοποιήθηκε στις 8 Ιουλίου 2002. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής αντιπροσωπίας για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση κ. Γιώργος Βασιλείου, εκπρόσωποι του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και εκπρόσωποι των αρμόδιων κυβερνητικών υπηρεσιών.

Στις 15 Ιουλίου 2002 πραγματοποιήθηκε κοινή συνεδρία των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Νομικών. Στη συνεδρία επανεξετάστηκε το νομοσχέδιο υπό το φως των εισηγήσεων της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών και στην παρουσία των εκπροσώπων της εκτελεστικής εξουσίας και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Με βάση την ανταλλαγή απόψεων που ακολούθησε οι επιτροπές αποφάσισαν να εισηγηθούν την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο, διαμορφώνοντάς το με βάση τις πιο πάνω εισηγήσεις της επιτροπής Νομικών.

Σε ό,τι αφορά τα θέματα που απασχόλησαν την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών για την περαιτέρω επέκταση του θεσμού της νομικής αρωγής, η εκτελεστική εξουσία δεσμεύτηκε να μελετήσει τις εισηγήσεις και να επανέλθει σε μεταγενέστερο στάδιο με τις προτάσεις της επί του θέματος.

Σχετικά με την επιφύλαξη των βουλευτών του ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις για το θέμα της ενδεχόμενης κατάχρησης του δικαιώματος, οι εκπρόσωποι του αρμόδιου υπουργείου εξέφρασαν την άποψη ότι το θέμα καλύπτεται από το νομοσχέδιο όπως προβλέπεται, μια και ως προϋπόθεση για την άσκηση του δικαιώματος νομικής αρωγής τίθεται η ύπαρξη βάσιμου λόγου αγωγής.

Υπό το φως των πιο πάνω και με τη διατήρηση της πιο πάνω επιφύλαξης από πλευράς των βουλευτών του ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, οι Κοινοβουλευτικές Επιτροπές Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Νομικών εισηγούνται στη Βουλή την ψήφιση του υπό συζήτηση νομοσχεδίου σε νόμο, όπως έχει τελικά διαμορφωθεί.

Τέλος οι επιτροπές σημειώνουν ότι το νομοσχέδιο, χωρίς να ικανοποιεί στο σύνολό του τους στόχους των επιτροπών, αποτελεί ένα σημαντικό θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της εναρμόνισης με το κοινοτικό κεκτημένο και αναμένουν ότι η κυβέρνηση θα επανέλθει σύντομα με εισηγήσεις για περαιτέρω βελτίωσή του, με βάση τον προβληματισμό που σημειώθηκε κατά τη συζήτησή του ενώπιον των επιτροπών.

22 Ιουλίου 2002

 
     

Back ] Up ] Next ]    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων