Αρχείο

Back ] Up ] Next ]    

Εκθέσεις κοινοβουλευτικών επιτροπών

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Επιβολής Ειδικού Τέλους επί των Χρηματιστηριακών Συναλλαγών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2001»

Παρόντες:

Μάρκος Κυπριανού, πρόεδρος Πρόδρομος Προδρόμου
Άριστος Χρυσοστόμου Ρίκκος Ερωτοκρίτου
Τάσσος Παπαδόπουλος Μαρία Κυριακού
Γιώργος Λιλλήκας Δώρος Θεοδώρου
Σταύρος Ευαγόρου  
Σωτηρούλα Χαραλάμπους Μη μέλη της επιτροπής:
Γιάννος Λαμάρης Ανδρούλα Βασιλείου
Παναγιώτης Δημητρίου  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τέσσερις συνεδρίες της που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα από τις 8 Οκτωβρίου μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου 2001. Στο στάδιο της μελέτης του υπό αναφορά νομοσχεδίου κλήθηκε και παρευρέθηκε στην επιτροπή ο Υπουργός Οικονομικών κ. Τάκης Κληρίδης.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί Επιβολής Ειδικού Τέλους επί των Χρηματιστηριακών Συναλλαγών Νόμου, ώστε τα έσοδα που προκύπτουν από την επιβολή του ειδικού τέλους επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών να καταβάλλονται σε εταιρεία ιδιωτικού δικαίου, στην οποία μόνος μέτοχος θα είναι το κράτος και η ίδρυση της οποίας κύριο σκοπό θα έχει τη διαχείριση ειδικού ταμείου το οποίο θα προβαίνει σε επενδύσεις τίτλων εταιρειών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ), ευρύτερα γνωστού ως Σταθεροποιητικού Ταμείου.

Όπως είναι γνωστό, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2000, επιβάλλεται ειδικό τέλος επί των συναλλαγών που καταρτίζονται ή ανακοινώνονται στο χρηματιστήριο, το οποίο καταβάλλεται από τον πωλητή και έχει καθοριστεί στο ποσοστό 1%, σε περίπτωση που ο πωλητής του τίτλου ή το πρόσωπο που ανακοινώνει τη συναλλαγή είναι νομικό πρόσωπο και στο ποσοστό 0,6%, σε περίπτωση που ο πωλητής του τίτλου ή το πρόσωπο που ανακοινώνει τη συναλλαγή είναι φυσικό πρόσωπο.

Σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών και με βάση την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, οι λόγοι που συνηγορούν στην ψήφισή του σε νόμο και κατ’ επέκταση στη σύσταση του εν λόγω Σταθεροποιητικού Ταμείου είναι, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθοι:

  • - Η κυβέρνηση, στα πλαίσια των προσπαθειών της για στήριξη του χρηματιστηριακού θεσμού ύστερα από την κατακόρυφη πτώση του δείκτη τιμών των μετοχών και τις αντίξοες συνθήκες που δημιουργήθηκαν για τους επενδυτές, αποφάσισε τη σύσταση ειδικού σταθεροποιητικού ταμείου επενδύσεων τίτλων εισηγμένων στο ΧΑΚ, το οποίο θα τελεί υπό τη διαχείριση εταιρείας ιδιωτικού δικαίου υπό την επωνυμία “Κυπριακό Σταθεροποιητικό Ταμείο Επενδύσεων Λτδ”.
  • Για να καταστεί ικανό το εν λόγω ταμείο να ανταποκριθεί καλύτερα στη σταθεροποίηση των τιμών των εισηγμένων στο ΧΑΚ τίτλων, προτείνεται όπως τα έσοδα που εισπράττονται από την επιβολή του ειδικού τέλους επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών χρησιμοποιούνται για την προικοδότησή του. Με τον τρόπο αυτό οι πόροι από την επιβολή του ειδικού τέλους θα επιστρέφονται κατά έμμεσο τρόπο στους επενδυτές.
  • Το εν λόγω ταμείο θα προβαίνει σε επενδυτικές δραστηριότητες που στόχο θα έχουν την τόνωση του δείκτη τιμών και γενικά την απάμβλυνση των απότομων διακυμάνσεών του, όποτε αυτές παρατηρούνται είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω.
  • Κρατικές παρεμβάσεις στη χρηματιστηριακή αγορά παρόμοιου τύπου έχουν γίνει σε ξένα χρηματιστήρια και αποδείχθηκαν πολύ επιτυχείς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το χρηματιστήριο του Χονγκ-Κονγκ, ή έγιναν μέσω επενδύσεων δημόσιων κεφαλαίων σε χρηματιστήρια, όπως π.χ. μέσω ταμείων κοινωνικών ασφαλίσεων ή ταμείων προνοίας.
  • Η σύσταση του ταμείου αυτού αποτελεί έκτακτο μέτρο και δεν υπάρχει απόφαση για λειτουργία του πέραν της χρονικής περιόδου πέντε χρόνων.
  • Η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε σύναψη δανείου από αλλοδαπό τραπεζικό οργανισμό ύψους £100 εκατομ. σε ευρώ, με δικαίωμα τερματισμού της σχετικής συμφωνίας οποτεδήποτε κριθεί σκόπιμο με αποπληρωμή ολόκληρου του ποσού και χωρίς οποιαδήποτε πρόσθετη επιβάρυνση.
  • Προς υλοποίηση των σχετικών αποφάσεων θα συσταθεί εταιρεία που θα ανήκει εξ ολοκλήρου στην κυβέρνηση και θα διοικείται από τριμελές ή πενταμελές διοικητικό συμβούλιο, το οποίο θα απαρτίζεται από άτομα εγνωσμένης αξίας και που δε θα έχουν οποιαδήποτε συμφέροντα στο ΧΑΚ. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου θα διοριστούν από το Υπουργικό Συμβούλιο κατόπιν πρότασης του Υπουργού Οικονομικών.
  • Σκοπός της εταιρείας θα είναι η δημιουργία Σταθεροποιητικού Ταμείου ύψους £100 εκατομ. για επενδύσεις στο ΧΑΚ και η ανάθεση της διαχείρισής του στην αλλοδαπή τράπεζα που θα δανειοδοτήσει την κυβέρνηση, σύμφωνα με τα πιο πάνω. Η εν λόγω τράπεζα θα ορίσει διαχειριστή του χαρτοφυλακίου άτομο με υψηλά προσόντα, τεχνογνωσία και εμπειρία, το οποίο θα εγκριθεί από το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας και το οποίο θα ενεργεί εντελώς ανεξάρτητα, αποφασίζοντας πότε θα επενδύει και σε ποιες μετοχές, χωρίς απολύτως καμιά παρέμβαση ούτε από την εταιρεία ούτε από την κυβέρνηση. Η αλλοδαπή τράπεζα θα αναλάβει δέσμευση να μην επενδύει στο ΧΑΚ, για να αποφευχθεί σύγκρουση συμφερόντων.
  • Μελλοντικά το Σταθεροποιητικό Ταμείο είναι δυνατό να μετατραπεί σε αμοιβαίο κεφάλαιο χωρίς κυβερνητική συμμετοχή.

Ακολούθως και παρά την εκφρασθείσα αρνητική προσέγγιση της πλειοψηφίας των μελών της επιτροπής για την οποία η κυβέρνηση ήταν ενήμερη, συστάθηκε επίσημη εταιρεία υπό την επωνυμία “Κυπριακό Σταθεροποιητικό Ταμείο Επενδύσεων Λτδ (Cyprus Stability Investment Fund Ltd)”.

Στο μεταξύ ο Υπουργός Οικονομικών, με επιστολή του ημερομηνίας 18 Σεπτεμβρίου 2001, πληροφόρησε τον πρόεδρο της επιτροπής ότι η κυβέρνηση εξακολουθεί να εμμένει στην προώθηση της σύστασης σταθεροποιητικού ταμείου και ζήτησε την επανεξέταση και την επίσπευση της ολοκλήρωσης της μελέτης του υπό συζήτηση νομοσχεδίου από την επιτροπή.

Καταθέτοντας εκ νέου ενώπιον της επιτροπής, στις 8 Οκτωβρίου 2001, ο Υπουργός Οικονομικών δήλωσε τα ακόλουθα:

  • Η κυβέρνηση στο διάστημα που μεσολάβησε από την πρώτη συζήτηση του θέματος ενώπιον της επιτροπής μέχρι σήμερα και ύστερα από τη δημόσια έκφραση της αρνητικής προσέγγισης της πλειοψηφίας των μελών της Βουλής προς το ζήτημα, προχώρησε σε νέες διαβουλεύσεις με τον αλλοδαπό τραπεζικό οργανισμό που είχε αρχικά εκδηλώσει ενδιαφέρον να δανειοδοτήσει την ιδιωτική εταιρεία που θα διαχειρίζεται το ταμείο.
  • Οι εν λόγω διαβουλεύσεις είχαν ως αποτέλεσμα να καταστεί πλέον δυνατή η εξασφάλιση δανεισμού της εν λόγω εταιρείας χωρίς την παροχή κυβερνητικής εγγύησης.
  • Η μόνη προϋπόθεση που έχει τεθεί για τη δανειοδότηση της διαχειρίστριας εταιρείας εκ μέρους της ενδιαφερόμενης τράπεζας είναι η προικοδότηση του ταμείου με όλα τα ποσά που εισπράττονται από την κυβέρνηση ως ειδικό τέλος επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών.
  • Αναφορικά με το ενδεχόμενο στήριξης του χρηματιστηριακού δείκτη με τη δημιουργία ταμείου από τις ίδιες τις τράπεζες, τούτο είναι δυνατό, αλλά η υλοποίηση τέτοιας απόφασης εξαρτάται αποκλειστικά από τις ίδιες τις τράπεζες. Σχετικά ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι στο παρόν στάδιο υπάρχει μεγάλη ρευστότητα και όλες οι τράπεζες έχουν ενδιαφερθεί να δανειοδοτήσουν το κράτος, κατά τον ίδιο τρόπο που είχε αρχικά προταθεί. Ως μοναδική εγγύηση ζητείται απ’ όλους τους ενδιαφερομένους ανεξαίρετα η κατάθεση των εισπράξεων από την επιβολή του ειδικού τέλους επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών στο υπό αναφορά Σταθεροποιητικό Ταμείο.
  • Παρά τους χαμηλούς όγκους συναλλαγών που έχουν παρατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του 2001, υπολογίζεται ότι οι εισπράξεις από την επιβολή του ειδικού τέλος επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών θα προικοδοτούν το ταμείο με £15 εκατομ. περίπου.

Υπό το φως όλων των στοιχείων που κατατέθηκαν από τον Υπουργό Οικονομικών στην επιτροπή αναφορικά με τη φιλοσοφία που διέπει την κυβερνητική απόφαση για κρατική παρέμβαση στη λειτουργία του χρηματιστηρίου, υπό τις δεδομένες επικρατούσες συνθήκες και υπό τη μορφή που προτείνεται, αλλά και αναφορικά με επιμέρους ζητήματα που είναι αναγκαίο να διευθετηθούν, έτσι που να καταστεί δυνατή η υλοποίηση της σχετικής απόφασης, η πλειοψηφία των μελών της επιτροπής εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις οι οποίες συνίστανται, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα:

  • Στο ενδεχόμενο να ασκούνται οποιουδήποτε είδους άμεσες ή έμμεσες πιέσεις για τη διενέργεια εκ μέρους των διαχειριστών του ταμείου συγκεκριμένων επενδυτικών κινήσεων, οι οποίες θα αποφέρουν οφέλη επιλεκτικά σε συγκεκριμένες εταιρείες ή σε συγκεκριμένες ομάδες επενδυτών.
  • Στον τρόπο στήριξης του δείκτη σε περιόδους που αυτός κυμαίνεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα στα ίδια επίπεδα. Ιδιαίτερα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, όταν αρχικά η κυβέρνηση είχε πάρει τη σχετική απόφαση, ο δείκτης παρουσίαζε μεγάλες αυξομειώσεις.
  • Στο γεγονός ότι ο σκοπός στον οποίο στοχεύει η κυβερνητική απόφαση είναι δυνατό να επιτευχθεί με τη σύσταση ενός ταμείου από τις τράπεζες το οποίο να τυγχάνει διαχείρισης κατεξοχήν από ιδιωτικούς οργανισμούς.
  • Στην ανάγκη επανεξέτασης του ισχύοντος από το 2000 θεσμού της επιβολής ειδικού τέλους επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών σε συνδυασμό με την ειλημμένη δέσμευση της κυβέρνησης ενώπιον της επιτροπής για επανεξέταση του θέματος και ενδεχομένως αντικατάστασή του με το θεσμό της φορολογίας επί των κεφαλαιουχικών κερδών που προκύπτουν από τις χρηματιστηριακές συναλλαγές, καθώς και την ανάγκη παροχής φορολογικών κινήτρων για μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, υπό το φως όλων των στοιχείων και της ενημέρωσης που είχε από τον αρμόδιο υπουργό, κατά πλειοψηφία των μελών της βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του Δημοκρατικού Κόμματος και βουλευτών του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών, εισηγείται την απόρριψη του υπό συζήτηση νομοσχεδίου για λόγους αρχής, αλλά και για τους ακόλουθους ειδικούς λόγους:

  • Η κυβέρνηση ετσιθελικά και δεικνύοντας περιφρόνηση προς τη Βουλή, την οποία δεν ενημέρωσε προηγουμένως, προχώρησε στη σύσταση και εγγραφή εταιρείας ιδιωτικού δικαίου, για να διαχειρίζεται το λεγόμενο Σταθεροποιητικό Ταμείο, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει τετελεσμένα.
  • Η απόφαση της κυβέρνησης για τη σύσταση του εν λόγω ταμείου ελήφθη στα πλαίσια της προσπάθειας για δημιουργία άλλοθι σε σχέση με την ανεπάρκειά της να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του χρηματιστηρίου.
  • Η πολιτική της κυβέρνησης είναι ανακόλουθη, αφού αφενός θεοποιεί την ελεύθερη αγορά και αφετέρου υποστηρίζει την κρατική παρέμβαση στο χρηματιστηριακό θεσμό, ο οποίος εκ των πραγμάτων θα πρέπει να αφεθεί να λειτουργεί χωρίς παρεμβάσεις.
  • Σε περίπτωση ενδεχόμενης υλοποίησης της σχετικής κυβερνητικής απόφασης θα υπάρξει σοβαρή απώλεια εσόδων για το κράτος, αφού οι εισπράξεις από την επιβολή του ειδικού τέλους θα κατατίθενται στο εν λόγω Σταθεροποιητικό Ταμείο αντί στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας.
  • Η σύσταση και λειτουργία ενός τέτοιου ταμείου δε θα εξυπηρετήσει τους μικροεπενδυτές, οι οποίοι χωρίς αμφιβολία δε θα προλάβουν να επωφεληθούν, αλλά κυρίως τους τραπεζικούς οργανισμούς που έχουν δυνατότητα στήριξης της δικής τους μετοχής, τις ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς και τα μεγάλα χαρτοφυλάκια.
  • Ο ίδιος ο εμπειρογνώμονας επί χρηματιστηριακών θεμάτων που έχει μετακληθεί από την κυβέρνηση για εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου για το χρηματιστήριο εξέφρασε ενώπιον της επιτροπής την έντονη αντίθεσή του στη δημιουργία ενός τέτοιου ταμείου.
  • Με την περιγραφή του πλαισίου λειτουργίας του εν λόγω ταμείου εισάγεται η επικίνδυνη φιλοσοφία ότι τα έσοδα φορολογίας από συγκεκριμένη ομάδα φορολογουμένων πρέπει να επιστρέφονται, επενδύονται ή διατίθενται αποκλειστικά και μόνο γι’ αυτούς. Τα έσοδα όμως από την επιβολή του ειδικού τέλους επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών δεν μπορούν να ανήκουν ειδικά στους επενδυτές, αφού δεν παύουν να είναι κρατικά έσοδα, όπως όλες οι άλλες φορολογίες.
  • Στη φιλοσοφία της η σχετική κυβερνητική απόφαση είναι ανακόλουθη, αφού η κυβέρνηση επικρίνει τους επενδυτές, όταν συνάπτουν δάνεια για να επενδύσουν, αλλά την ίδια στιγμή πράττει το ίδιο εκείνη.
  • Η κυβέρνηση δεν απαλάσσεται από την υποχρέωση για στήριξη του χρηματιστηριακού θεσμού με άλλους ορθόδοξους τρόπους, όμως η άμεση κρατική παρέμβαση στη διαμόρφωση των τιμών και στο δείκτη γενικότερα θα δημιουργήσει επικίνδυνη στρέβλωση στη λειτουργία του θεσμού, ο οποίος πρέπει να βασίζεται στις αρχές της ελεύθερης αγοράς. Την ίδια στιγμή πρέπει να λεχθεί ότι η κυβέρνηση δεν έπεισε για το ότι πράγματι θα υπάρξει αντικειμενικός τρόπος με τον οποίο θα κρίνεται πότε μια τιμή ή ο δείκτης είναι “υπερτιμημένος” ή “υποτιμημένος” ούτε για την αντικειμενικότητα του τρόπου με τον οποίο θα αποφασίζονται οι παρεμβάσεις.
  • Η ανάμειξη του κράτους, έμμεσα ή άμεσα, θέτει το ταμείο κάτω από πολιτικό έλεγχο και πιέσεις και δεν είναι δυνατό να αποκλεισθούν οι παρεμβάσεις, ακόμα και αν διοριστεί ανεξάρτητη επιτροπή διαχείρισης. Ο ιδιοκτήτης/μέτοχος του ταμείου θα είναι το κράτος και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η κυβέρνηση θα μπορέσει να αντισταθεί σε λαϊκές πιέσεις, για να επεμβαίνει επιλεκτικά και να ανεβάζει το δείκτη τιμών.
  • Δεν έχει μελετηθεί επαρκώς το ενδεχόμενο να δημιουργηθούν ευθύνες του κράτους απέναντι σε επενδυτές και εταιρείες, που ενδεχομένως θα ζημιώσουν από τις επεμβάσεις του Σταθεροποιητικού Ταμείου στο δείκτη τιμών.

Επιπροσθέτως όλων των πιο πάνω αναφερόμενων λόγων για τους οποίους γίνεται εισήγηση για απόρριψη του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, η πλειοψηφία των μελών της επιτροπής βουλευτές των κοινοβουλευτικών ομάδων ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του Δημοκρατικού Κόμματος και βουλευτές του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών επικρίνουν την κυβέρνηση για την απόφασή της να προχωρήσει στην ίδρυση της σχετικής εταιρείας, καθ’ ην στιγμή αυτή γνώριζε την αρνητική θέση των περισσότερων κοινοβουλευτικών κομμάτων, αλλά και της πλειοψηφίας των μελών της επιτροπής. Οι ίδιοι επισημαίνουν επίσης ότι, αν δεν αποκατασταθεί πρώτα η εμπιστοσύνη του επενδυτικού κοινού προς το χρηματιστηριακό θεσμό, οποιαδήποτε διοχέτευση χρημάτων από το κράτος στο χρηματιστήριο θα οδηγήσει σε μαζικές ρευστοποιήσεις με όλες τις συνεπακόλουθες αρνητικές επιπτώσεις. Επισημαίνουν ακόμη ότι μόνο μία κρατική παρέμβαση έγινε σε χρηματιστήριο του εξωτερικού και βασικός στόχος της υπήρξε η στήριξη του εθνικού νομίσματος και όχι η σταθεροποίηση του χρηματιστηριακού δείκτη τιμών. Η τόνωση του επικρατούντος αρνητικού κλίματος θα επέλθει μέσα από την αναδόμηση του νομοθετικού πλαισίου, την αναθεώρηση των φορολογιών που αφορούν τις χρηματιστηριακές συναλλαγές και την ολοκλήρωση του έργου της ερευνητικής επιτροπής και του πορίσματος της ίδιας της Βουλής στην έρευνα που διεξάγεται από τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού υιοθετούν ως θέμα αρχής τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό αναφορά νομοσχεδίου και κατ’ επέκταση την κυβερνητική απόφαση για σύσταση Σταθεροποιητικού Ταμείου για το χρηματιστήριο, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που έχουν εκτεθεί από την κυβέρνηση, γι’ αυτό και εισηγούνται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο. Ταυτόχρονα, επιφυλάσσονται να εκθέσουν σε έκταση ενώπιον της ολομέλειας του σώματος τους λόγους για τους οποίους στηρίζουν την κυβερνητική απόφαση για τη σύσταση του εν λόγω ταμείου.

 

18 Δεκεμβρίου 2001

 

 

     

Back ] Up ] Next ]    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων